Het Jozef Simonspad - Oelegem

In de voetsporen van Jozef Simons

In 2016 werd deze route volledig vernieuwd door Toerisme Ranst i.s.m. Heemkundige Kring De Brakken Oelegem vzw.

Afstand        10 km
Start en einde Kerk Oelegem
Markering Blauw met aanduiding 'Het Jozef Simonspad'
Extra Toegankelijk voor kinderwagens en mindervaliden bij droog weer
Natuurgebied Het Groot Schijn, Provinciaal Groendomein Vrieselhof
Monumenten Onze-Lieve-Vrouwekerk, OLV Kapel, Stenen Molen
Recazaken Café Boerenhof, De Linde, Restaurant Den Bol, Brasserie De Leeuw, Remise, Pousse Café.
Broodjes Pain Bagnat,  't Meenemerke
Picknick Provinciaal groendomein Vrieselhof
IJsverkoop 't Lekker Koeike

 

De Vlaamse schrijver en dichter Jozef Simons (1888 –1948) groeide op in Oelegem. Hij werd vooral bekend met zijn verhalen waarin de Kempen een hoofdrol spelen. Hij schreef ook veel liederen, waarvan het kerstlied "Susa Nina" een echte klassieker is geworden en in meer dan veertig talen wordt gezongen.  In deze wandeling neemt hij je mee door zijn Kempenland.

kerk Oelegem

"De bijzondere toren van de Onze-Lieve-Vrouwekerk heeft heel mijn leven een belangrijke rol gespeeld. Ik vereeuwigde hem in het gedicht 'Heimwee doet ons hart verlangen'. Mijn vader was hier 45 jaar koster. Zelf mocht ik het kerkkoor leiden tijdens de schoolvakanties en soms verving ik mijn vader op het orgel. Wist je dat hier in de 14de eeuw al een kerk stond? Ze heeft een woelige geschiedenis gekend. Zo staken in 1914 Belgische militairen de toren in brand … maar de rest van het  gebouw ging mee in de vlammen op. De brandende toren vernielde in zijn val vier woningen. Drie daarvan werden nooit meer opgebouwd."

Als je met je gezicht naar de kerk staat, ga je naar links de Schildesteenweg in.

"Ook ik ben in 'De Driehoek' naar school geweest, maar toen heette ze natuurlijk nog gewoon 'gemeenteschool'. Onze school was niet meer een klein gebouwtje met maar twee klassen, ontworpen door de 'provinciale bouwmeester' Eugeen Gife. In 'Bonifacius Suikerbuik' schreef ik mijn herinneringen aan die tijd neer."

 

Even verderop zie je de oude pastorie uit 1781, waar nu het OCMW van Ranst zit. Naast het beschermde monument staat het gedenkteken van de gesneuvelden uit de Eerste Wereldoorlog. Aan het witte kapelletje sla je rechts de Venusstraat en daarna nog eens rechts het Schransken in.

"Tegen de Sint-Luciaschool stond het cafeetje en snoepwinkeltje van Bertha Van Beylen. Jong en oud kwam er iets halen om te snoepen. Bertha was een bijzondere dame. Mensen met een fototoestel waren bij haar absoluut niet welkom. Ze geloofde rotsvast dat ze een stukje van haar ziel zou verliezen als ze in de lens keek. Over het snoepwinkeltje van Bertha's voorganger Treze-Mutje vertel ik in 'Bonifacius Suikerbuik'."

Op het einde van het Schransken draai je naar rechts. Je bent aan de achterkant van de kerk uitgekomen.

"Hier ligt de adellijke familie Louis de Brouchoven de Bergeyck begraven. Hun zoon René heb ik nog gekend. Hij kwam soms op bezoek in het kasteel van zijn oom Joseph in Proven bij Poperinge, waar ik huisleraar was. René sneuvelde als onderluitenant op het einde van de Eerste Wereldoorlog. Sommige lezers zien in hem de adellijke figuur van Florimond van Laar die een belangrijke rol speelde in mijn oorlogsroman 'Eer Vlaanderen Vergaat'. Of ze gelijk hebben? Dat ga ik niet verklappen."

"Ook pastoor Haerens heeft hier zijn laatste rustplaats. Pastoor Haerens heeft heel wat energie gestoken in de wederopbouw van onze kerk na de Eerste Wereldoorlog. Dertig jaar lang, van 1902 tot 1932, was hij de parochieherder van Oelegem."

geboortehuis

Draai links de Kerkstraat in.

"Op nummer 15 stond mijn geboortehuis. Vijftig jaar na mijn dood werd het afgebroken voor serviceflats. Loop zeker even het binnenplein op. Hier staat mijn buste die beeldhouwster Catherine Noël in 1988 voor mijn honderdste verjaardag maakte." buste

"Kerkstraat 1 was een bijzondere plaats voor mijn Oelegemse familie. Mijn vader, Louis Simons, liet dit huis rond 1911 bouwen. Als gemeentesecretaris woonde hij dan recht over het oude gemeentehuis. Pauline, mijn moeder, heeft de verhuis amper overleefd. Zij stierf in 1912."

Op de rotonde neem je de tweede afslag. Juist voor de brug neem je rechts het oranje pad rechts naar beneden.

"Ah, het Albertkanaal. Ik herinner mij nog dat het maar een smal grachtje was, want pas rond 1935 werd de Herentalse Vaart verbreed tot Albertkanaal. Die oude vaart was zo smal dat boten elkaar enkel konden kruisen aan een inham. Ik zie nog voor mij hoe mensen of paarden die oude boten voorttrokken."
molen

Loop de Vlotstraat voorbij maar sla even verderop het zandpad in. Je wandelt voorbij het kerkhof – waar de ouders van Jozef Simons tot in 2012 begraven lagen. Je kan er ook de Stenen Molen bewonderen, gebouwd in 1845 en beschermd als monument in 1943. Heemkundige Kring 'De Brakken' verzorgt er iedere 2de zondag van de maand een 'Meulemaal om ook het dagelijks onderhoud van de molen te betalen. De molenaars ontvangen ook bezoekers op de laatste zondag van de maand. De 'Stenen Molen' staat vermeld in 'Harslucht'.

Bekijk op het Torenplein het hoekhuis met de Oudstrijdersstraat 11.

"Dat is het geboortehuis van de beroemde huisdokter August Hofkens. Hoewel hij uit een eenvoudig arbeidersgezin kwam, was hij zo verstandig dat hij een studiebeurs kreeg om verder te studeren. Na zijn studies vestigde hij zich als huisarts in Schilde. Toch hielp hij ook de zieken van de omliggende dorpen… met de fiets. Ik gaf zijn naam een plaats in 'Dientje Goris'."

Je loopt niet de Oudstrijdersstraat in, maar slaat aan café Boerenhof links de Achterstraat in. De herberg is al sinds 1905 in handen van dezelfde familie. Jozef Simons vertelde er meermaals over in zijn boeken. Op het einde van de Achterstraat sla je rechts de Rundvoortstraat in tot aan de rotonde.

"Links stonden in mijn tijd café Het Moleken en de Molenberg. Hun namen verwijzen naar de houten molen die er van 1655 tot 1940 draaide. De oude maalderij is in 2011 afgebroken. Op die plaats staan nu moderne appartementsblokken."

Steek de rotonde over en blijf de Rundvoortstraat volgen. Even verderop verandert de asfaltweg in een zandpad. 

"Vlak voor je op de Bredabaan komt, zie je achter een groot hek de Rundvoorthoeve. rundvoorthoeveDe imponerende schuur met strodak is beschermd en prachtig gerestaureerd. Toen ik jong was, deden er wilde verhalen de ronde dat het er spookte, maar daar geloofde ik niet in. De weg hierachter, de Bredabaan, volg je naar rechts, het Schijn over. Die Bredabaan diende in de middeleeuwen vooral voor veetransport tussen Lier en Breda. De Rundvoort dankt hier zijn naam aan: het was een doorwaadbare plaats waar de runderen het Schijn konden oversteken. De weg vermeed de dorpskernen want kuddes vee door smalle dorpsstraatjes sturen, dat was om problemen en vernielingen vragen."

"Vanaf dit punt gaan we enkele kilometers over een echt belangrijke grens. Je loopt hier op de grens tussen Oelegem en Schilde. Bijna 50 jaar lang, van 1358 tot 1408, was het ook de grens tussen Vlaanderen en Brabant. Na de Brabantse Succesieoorlog kreeg het graafschap Vlaanderen het beheer over het markgraafschap Antwerpen en omgeving toegewezen, dus ook Schilde. En het gaat nog verder. Vermits het hertogdom Brabant toen tot het Duitse keizerrijk behoorde en Vlaanderen tot het Franse koninkrijk, mogen we stellen dat de Bredabaan de grens vormde tussen die twee rijken. Schilde hoorde dus bij het Franse koninkrijk en Oelegem via Brabant bij het Duitse keizerrijk."

 Blijf de Bredabaan volgen tot je op de drukke Schildesteenweg uitkomt.  Rechts zie je een majestueuze eiken dreef met daarachter het Bleyckhof.  Bleyckhof

"Rond 1750 liet koopman Joannes Van Der Smissen de eerste steen voor de linnenblekerij leggen… want nergens anders in de buurt vond hij zachter water dan in het Schijn."

Steek de Schildesteenweg over en wandel de Goorstraat in. Het pittoreske huisje rechts was de boswachterswoning van het domein Bleyckhof. Je wandelt een heel eind tot aan de als monument  beschermde Dobbelhoeve, die biologische producten verkoopt. Je laat de steenweg die naar het fort leidt rechts liggen en blijft rechtdoor lopen, tot over de Antitankgracht. De Lemmekensbaan, het vervolg van de 'veeweg' naar Breda, laat je links liggen en je vervolgt je weg rechtdoor. Wat verder kruist de weg het Schijn.

"Ik herinner me nog dat het hier uitgestrekte heidevelden waren. Maar rond 1900 begon men in de Kempen massaal dennenbomen aan te planten. Het hout diende als stutten in de steenkoolmijnen. Ik wandelde uren door de bossen en lag er uren te luisteren naar wat de dennen fluisterden."

Op het kruispunt met de Knodbaan wandel je rechtdoor. Eens we het bos uit zijn, neem je de eerste zandweg rechts, die je via de Bloemendaalhoeve en een open veld naar de Beeldekensstraat brengt. Sla hier rechtsaf tot aan de Knodbaan. Misschien kan je ook een glimp opvangen van 't Lekker Koeike op de Hallebaan, een bewijs dat landbouwers creatief kunnen omspringen met hun producten. Wie er heen wil, moet de eerste weg links indraaien.

"Beeld je drie piepkleine hutjes in die hier in het midden van de 19de eeuw stonden. Hier speelt mijn novelle Caïphas zich af, over de stroper Caïphas, zijn vrouw en kinderen. Als stroper had Caïphas veel last met de boswachter en vermoordde hem. Toen Caïphas op latere leeftijd in het ziekenhuis belandde, werd hij verzorgd door… de dochter van die boswachter. Sinds 1988 is de beruchte stroper vereeuwigd als reus."

Je slaat de Knodbaan links in en blijft die volgen tot je opnieuw aan de Antitankgracht komt. Aan de rechterkant van de Knodbaan zie je de rand van het Provinciaal Groendomein Vrieselhof. De familie Louis de Brouchhoven de Bergeyck kocht het kasteel en bijbehorende eigendommen aan in 1910.
Je steekt de Antitankgracht over en dan ga je onmiddellijk linksaf, het fiets- en wandelpad op . Op de Knodbaan op huisnummer 149b vind je het Stalteater van de Jozef Simonskring vzw, een toneelgezelschap dat tot ver in Vlaanderen bekend is.

Achter het clubhuis van de vissersvereniging ga je rechts, de velden in. Op een T-kruispunt ga je even links en dan onmiddellijk weer rechts. Je komt in de Venusstraat. Het eindpunt van de wandeling komt in zicht. Tussen nummer 23-25 sla je links het Schuurblok in. Je neemt de tweede straat rechts. Op de Vincent Goossenslaan ga je even links en slaat meteen rechts de Binnenweg in, die ons weer bij het beginpunt brengt.

Jozef en Maria

 

Openingsuren & contact

Dienst vrije tijd en toerisme

adres
Antwerpsesteenweg 432520 Ranst (Broechem)
Tel. tel.
03 225 34 19
e-mail
toerisme@ranst.be

Openingsuren

Vandaag open van 9 tot 12 uur en 14 tot 16.30 uur
Morgen open van 9 tot 12 uur

 

Jozef Simons met zoon Ludo

Deel deze pagina