De sociale economie is een sector waarin bedrijven werk creëren voor mensen die moeilijk toegang vinden tot de gewone arbeidsmarkt. Deze personen hebben vaak extra begeleiding of aangepaste omstandigheden nodig om te kunnen werken. Maatwerkbedrijven bieden daarom aangepast werk aan — werk op maat van de werknemer. Deze ondernemingen zijn rendabel en leveren producten of diensten van hoge kwaliteit, volledig volgens de geldende normen. Maatwerk is een vorm van tewerkstelling die zich specifiek richt op personen met een erkende arbeidsbeperking of een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen:
- Individueel maatwerk (IMW)
Dit is een Vlaamse activeringsmaatregel die zich richt op personen die over voldoende zelfredzaamheid beschikken om te functioneren op de reguliere arbeidsmarkt, maar door een specifieke beperking hebben ze nood aan aanpassingen op de werkvloer of vertonen ze een lagere productiviteit. Het doel is om duurzame tewerkstelling binnen het normaal economische circuit mogelijk te maken door de productiviteitskloof en de specifieke begeleidingsbehoeften van de werknemer te overbruggen. - Collectief maatwerk (CMW)
Richt zich op cliënten met een grotere en meer structurele afstand tot de arbeidsmarkt voor wie een reguliere werkomgeving zelfs met individuele aanpassingen (nog) niet haalbaar is. Deze tewerkstelling vindt plaats binnen een beschermde en aangepaste omgeving, een maatwerkbedrijf. De nadruk ligt hier op een aangepaste werkvloer waarop permanent, intensieve begeleiding aanwezig is waardoor de maatwerker als volwaardig werknemer kan meedraaien binnen een stabiel kader.
Het grote verschil met reguliere bedrijven is hun doelstelling. Gewone bedrijven streven in de eerste plaats naar winst. Maatwerkbedrijven focussen op tewerkstelling van kansengroepen en het creëren van sociale meerwaarde. Daarnaast voorzien maatwerkbedrijven opleiding en begeleiding op de werkvloer. Waar mogelijk helpen ze hun werknemers om door te stromen naar de reguliere arbeidsmarkt.
Procedure
Om aanspraak te maken op Individueel Maatwerk of Collectief Maatwerk worden volgende stappen doorlopen:
- De kandidaat wordt grondig gescreend volgens ICF-criteria.
- Toekenning maatwerk wordt aangevraagd bij VDAB.
- Een expert oordeelt over de aanvraag en geeft al dan niet een goedkeuring.
- VDAB of OCMW gaan op zoek naar een geschikte werkplaats:
- Bij Individueel Maatwerk wordt de kandidaat toegeleid naar vacatures op de reguliere arbeidsmarkt.
- Bij Collectief Maatwerk wordt de kandidaat toegeleid naar vacatures bij maatwerkbedrijven.
Kostprijs
De werknemer ontvangt een volwaardig loon.
Voor ondersteuning aan de werkgever wordt een onderscheid gemaakt tussen:
- Individueel maatwerk
Individueel maatwerk biedt financiële ondersteuning aan werkgevers bij de aanwerving en tewerkstelling van mensen met een erkende arbeidsbeperking en aan zelfstandigen met een erkende arbeidsbeperking. De ondersteuning bestaat uit een loonpremie of een loon- en begeleidingspremie voor werkgevers, en een ondersteuningspremie voor zelfstandigen. De loon- of ondersteuningspremie komt tegemoet aan de eventuele bijkomende kosten of lagere productiviteit als gevolg van de arbeidsbeperking. Daarnaast maakt de begeleidingspremie (professionele) begeleiding op de werkvloer mogelijk. Dit zowel voor de werknemer met een arbeidsbeperking, als voor de collega’s en de werkgever.
Ben je werkgever en heeft een van je huidige of toekomstige werknemers een arbeidsbeperking? Of ben je zelfstandige in hoofd- of bijberoep en heb je een erkende blijvende of tijdelijke arbeidsbeperking? Dan kan je de premies van individueel maatwerk aanvragen. Het OCMW ondersteunt de werkgever bij de administratieve opstart en de aanvraag van de premies, wat de drempel tot aanwerving aanzienlijk verlaagt.
- Collectief maatwerk
Een maatwerkbedrijf dat een doelgroepwerknemer aanwerft, heeft recht op een werkondersteuningspakket (WOP). Dit pakket bestaat uit een loonpremie en een begeleidingspremie. Het bedrag is afhankelijk van de individuele behoefte aan begeleiding en het rendementsverlies van de doelgroepwerknemer en wordt vastgelegd door de VDAB. Een maatwerkbedrijf kan daarnaast genieten van organisatie-ondersteuning. Deze compenseert de kosten van het aanpassen van de productieprocessen aan de noden van de doelgroepwerknemers.
Meer info
Is Individueel Maatwerk iets voor jouw bedrijf? Contacteer activering@ranst.be voor meer informatie.
Wil je graag zelf aan de slag als maatwerkbedrijf? Meer informatie over de erkenning en subsidiëring als maatwerkbedrijf vind je hier.
Bekijk ook
Als regulier bedrijf samenwerken met een maatwerkbedrijf is slim en duurzaam.
Je krijgt:
- Betrouwbare en flexibele partners.
- Dienstverlening op maat. Ze nemen een deel van je productieproces over of bekijken samen met jou de volledige keten om taken slim te verdelen (jobcrafting).
- Mobiele maatwerkploegen bij seizoenpieken of voor structureel repetitief werk. Ze komen op locatie werken, met deskundige begeleiding (enclave).
- Werknemers met ervaring die een doorgedreven opleiding kregen in specifieke vaardigheden. Zo beantwoorden ze aan het werknemersprofiel dat jouw onderneming zoekt en komen ze in aanmerking om je vacatures in te vullen.
- Een partner om in te tekenen op overheidsopdrachten. Je verhoogt de capaciteit van je onderneming en beantwoordt aan de sociale clausule in de aanbesteding.
- Kwaliteitsvolle, lokale oplossingen op maat en tegen een scherpe prijs.